حاجی فیروزها در كوچه و خیابان دایره می زنند و لابه‌لای اتومبیل‌ها می‌چرخند و آمدن بهار را نوید می‌دهند. این رسم در روزگار ما به تكدی‌گری كاهش یافته و رنگ و لعاب اسطوره‌ای و تاریخی خود را از دست داده است. حاجی فیروز سنتی كهن است كه فردی با پوشیدن لباس قرمز به‌تن و رویی سیاه شده از ذغال و دوده، نویدن آمدن بهار و ورود به سال نو را می‌داد. گرچه امروزه نیز حاجی فیروزها تنها در آخرین روزهای سال ظاهر می‌شوند تا با نزدیك شدن به بهار از این راه پولی به دست آورند، اما چرایی این راه و رسم برای كمتر كسی مشخص است. درباره حاجی فیروز و ریشه‌های آن با برخی صاحب‌نظران گفتگویی انجام داده‌ایم كه در زیر می‌خوانید:

 نوروز مبارک

سبز باشید

پیشنهاد انجمن حمایت از حیوانات : نگهداری از ماهی رزمجو جایگزینی مناسب برای ماهی قرمز

یک کارشناس شیلات: ماهی رزمجو برای نگهداری مزیت های فراوانی نسبت به ماهی قرمز دارد

دکتر سپنتا : گذاشتن ماهی رزمجو در سفره هفت سین با سنت ها و آیین های نوروزی در تضاد نیست

آشنایی با ماهي رزمجو تايلندي (فایتر) و روش نگهداری آن

نکاتی درباره نگهداری و مراقبت از ماهی قرمز

تعريف پناهگاه: پناهگاه حيات وحش به محدوده‌اي از منابع طبيعي كشور اعم از جنگل، مرتع، محيطهاي آبي يا كوهستان اطلاق مي‌شود كه داراي زيستگاههاي طبيعي نمونه و شرايط اقليمي خاص براي جانوران وحشي بوده و به منظور حفظ و يا احياي اين زيستگاهها تحت حفاظت قرار مي‌گيرند. پناهگاههاي حيات وحش در وسعتي برابر مساحت خود داراي مناطق امن هستند.

پناهگاه حيات وحـش قميشلو:

پناهگاه حيات وحش قميشلو در شمال غربي اصفهان در فاصله 25 كيلومتري اصفهان و 15 كيلومتري شهر تيران و در محدوده جغرافيايي ً27 و 51 تا 51 و عرض جغرافيايي ً5 و 33 تا ً43 و 32 واقع است. اين منطقه از غرب به روستاهاي حسين آباد و تندران، از شرق به جهاد آباد و روستاهاي دو شهر دهق و علويجه و از سمت جنوب به دربند و از شمال به جاده آسفالته اصفهان ـ علويجه منتهي مي‌گردد. پناهگاه حيات وحش قميشلو داراي آب و هواي معتدل متمايل به گرم بوده و در منطقه‌اي نيمه صحرايي واقع گرديده است.

تاريـخـچـه:

پناهگاه حيات وحش قميشلو در زمان قاجاريه يكي از بهترين شكارگاههاي اصفهان بوده كه مسعود ميرزا پسر بزرگ ناصرالدين شاه و حاكم اصفهان (ظل السلطان) در اين منطقه به شكار مي‌پرداختند اين منطقه زيستگاه مناسبي براي قوچ و ميش نژاد اصفهان ( Ovis orientalis esfahanica ) مي‌باشد علاوه بر اين گونه، گونه‌هاي با ارزش گياهي و جانوري در اين منطقه وجود دارد. در سال 1343 كانون شكار و صيد منطقه‌اي با وسعت 37 هزار هكتار را از شاهزاده‌هاي قاجاريه خريداري و به عنوان منطقه حفاظت شده اعلام كرد در سال 1350 شورايعالي شكارباني و نظارت بر صيد همان مساحت 37 هزار هكتار را كه مشتمل بر سه منطقه امن بود به عنوان پناهگاه حيات وحش تصويب نمود در سال 1374 وسعت اين منطقه به 85750 هكتار افزايش يافت كه محدوده آن بر اساس مصوبه و نقشه دقيقاً تعيين گرديده است.

راههاي دسترسي:

- جاده اصفهان ـ تهران پس از عبور از پل شاهين شهر به سمت جاده جهادآباد و پس از خروج از جهاد آباد در امتداد جاده شوسه شاه‌ماهور.

- جاده اصفهان ـ تيران و جاده شهداي آن شهر و در امتداد آن تا دربند تيران، ورودي ديگري به پناهگاه است.

اقليم:

متوسط بارندگي ساليانه 190ـ180 ميلي‌متر مي‌باشد كه مشخصه منطقه خشك با بارندگي كم است. متوسط كمترين رطوبت 16 درصد در تابستان و متوسط بيشترين آن 76 درصد در فصل زمستان مي‌باشد. حداكثر درجه حرارات 5/41 درجه سانتيگراد در مردادماه و كمترين آن 5/18ـ درجه سانتيگراد در بهمن ماه است كه نتيجه اين مطالعات نشان مي‌دهد اقليم منطقه سرد و خشك است.

وضعيت توپوگرافي:

عرصه‌هاي طبيعي قميشلو را دشتها، كوهها و تپه ماهورهاي متعددي تشكيل مي‌دهد مهمترين ارتفاعات منطقه عمركوه، موستان، زنگاري، دم زرد، اتابكي، دربند، كپه پلنگ و دم دراز مي‌باشد.

منابع آبي:

بيش از 45 منبع طبيعي و احداثي آب شرب انساني، حيات وحش و كشاورزي در محدوده پناهگاه وجود دارد كه از منابع مختلف چاه، قنات و چشمه تأمين مي‌گردد. از مهمترين منابع آبي مي‌توان به چشمه كرالياس چشمه كهوك، چشمه موشي، چشمه سنجد ، چاه محمودي و چاه خرسك اشاره كرد.

مناطق امن پناهگاه حيات وحش قميشلو:

در حال حاضر پناهگاه داراي سه منطقه امن با مشخصات زير است.

- منطقه امن كرالياس داراي وسعتي معادل 4712 هكتار كه زيستگاه مطلوب قوچ و ميش است.

- منطقه امن زلول و لاسميان با وسعت 3102 هكتار.

- منطقه امن سلاخي و كهوك با وسعت 2100 هكتار.

در حال حاضر مطالعاتي در خصوص افزايش سطح مناطق امن و تبديل آنها به پارك ملي در حال انجام است.

حيات وحش جانوري:



- پستانداران:

قوچ و ميش اصفهاني به عنوان گونه غالب منطقه. آهوي ايراني، كل و بز، گرگ، شغال، روباه، كفتار، گوركن راه‌راه، كاراكال، پلنگ، تشي، خرگوش، موش، جربيل.

- پرندگان:

قرقي، سارگپه، عقاب طلايي، كركس، دال، بالابان، شاهين، دليجه، تيهو، كبك، كبوتر چاهي، فاخته، قمري، سبزقبا، جغد كوچك، زنبور خورك، هدهد، هوبره (غير بومي يا مهاجر) و تعدادي پرندگان ريزجثه و گنجشك سانان .

- خزندگان:

لاك پشت خشكي، آگاما، انواعي از جكوها و مارهاي سمي و غير سمي.

گياهان پناهگاه حيات وحش قميشلو:

در پناهگاه حيات وحش قميشلو حدود 350 گونه گياه شناسايي شده كه مربوط به 216 جنس و 62 تيره گياهي بوده و گونه‌هاي غالب آن را آرتميزيا و آستراگالوس تشكيل مي‌دهد. در مناطق امن به علت جلوگيري از چراي مفرط دامها و قرق، گونه‌هاي خوش خوراك رويش فوق‌العاده داشته و سطح بيشتري از مراتع را پوشانيده است.. گياهان منطقه از لحاظ دارويي و صنعتي داراي اهميت زيادي هستند.

برنامه‌هاي عمراني منطقه:

به منظور احيا و توسعه مناطق حساس اكولوژيك و به ويژه مناطق امن، اقدامات مؤثري از بدو حفاظت تاكنون اعمال گرديده كه اهم آنها عبارتند از :

- بهسازي چشمه سارهاي حياتي جهت استفاده انساني و وحوش.

- احداث بيش از 30 آبشخور.

- احداث منبع ذخيره آب براي جبران كاهش آب در فصل تابستان در مناطق امن.

- اجراي طرحهاي آبرساني از منابع اصلي به آبشخورهاي احداثي.

- نصب دو دستگاه تلمبه بادي در مناطق امن .

- ايجاد سدخاكي در دهنه الهي‌آباد، دره حمام، دهنه كنده سلطاني، تنگ كهوك، نجف‌آبادي و ورپشت و باغكها.

- ترميم جاده‌هاي جيپ رو.

- تجهيز و ترميم باغ قميشلو براي حفظ آثار تاريخي موجود در آن، در حال حاضر طرح ترميم و بازسازي قلعه قميشلو و همچنين طرح جامع قميشلو در حال انجام است.

از سوی بنياد ميراث پاسارگاد

سال 1388 خورشيدی سال ميراث فرهنگی و طبيعی اصفهان

 نام می گيرد

بنياد ميراث پاسارگاد، بنا بر سنت هر ساله خود، در آستانه ی فرا رسيدن بهار و سال نوی 1388 خورشيدی، (2548 پاسارگادی) امسال را «سال ميراث فرهنگی و طبيعی اصفهان» می نامد تا نظر ايرانيان و همه ی فرهنگ دوستان جهان را نسبت به ستمی که بر اين شهر تاريخی، اين نصف جهان زيبا، می رود بيش از پيش جلب کند.

متاسفانه، در سال های اخير، و به ويژه در سال گذشته، علاوه بر بی توجهی های عمدی و غيرعمدی دولت و مسئولين سازمان های ميراث فرهنگی و محيط زيست ايران نسبت به کل ميراث بشری اين سرزمين، سايه ی سياه اين ويرانگری ها برشهر اصفهان، شهر زيبای پل های منحصر بفرد و گنبدهای فيروزه ای ايرانی، افتاده است. همه ی گزارش ها نشان دهنده ی آن است که ميراث تاريخی و فرهنگی اصفهان ـ که بخشی از آن  جزو ميراث جهانی و بشری محسوب می شود ـ به شدت در آستانه ی ويرانی قرار گرفته؛ و اين فاجعه ای است جبران ناپذير که سکوت و بی توجهی نسبت به آن شايسته ی انسان متمدن امروز نيست.

بايد بياد داشته باشيم که انسان پيشرفته ی امروز به تجربه دريافته است که تنها اهميت دادن به مجموعه ای از ارزش های گرانمايه ی بشری می تواند تفاوت معنوی و شگرف او را نسبت به انسان دوران وحش و خارج شونده از ظلمات قرون وسطی آشکار سازد.

اين ارزش ها از آزادی و صلح و حقوق بشر گرفته تا مبارزه با تبعيض های نژادی، مذهبی، جنسيتی، فقر، بی عدالتی، و بالاخره کوشش در راستای حفظ و اهميت ميراث های فرهنگی و طبيعی است که دست آورد سرفرازانه ی او را در طول تاريخ تکاملش نشان می دهند. انسان امروز، با اين که به داشتن بالاترين تکنولوژی های طول تاريخ مغرور است، به خوبی دريافته که بهره وری از اين تکنولوژی ها تنها در سايه ی درک ارزش های فرهنگی بشری و امکان دادن به تبادل اين ارزش ها در بين ملت های جهان امکان پذير است و بس.

و چنين است که ميراث های فرهنگی، تاريخی و طبيعی همه ی جوامع اکنون در زمره ی سرچشمه های ارزش های فرهنگی و دست آوردهای معنوی مردمان جهان قرار گرفته و  حفظ و نگاهداری از آن ها از وظايف و حقوق مسلم و جدی هر انسان متمدنی است.

بر اساس اين واقعيت های آشکار، و نيز به احترام شروع سال نوی ايرانی، که نماد انسانی، زيبا و روشن ارزش های زنده و شفاف فرهنگ سرزمين ايران است، و با توجه به نياز شديدی که برای تشويق همگان به کوشش در راستای حفظ و نگاهداری ميراث در خطر شهر زيبای اصفهان وجود دارد، بنياد ميراث پاسارگاد از همگان می خواهد تا در سراسر سال 1388، با هر امکان و وسيله ای که در اختيار دارند، در آگاه سازی مردمان و بسيج همگانی برای نگاهبانی و نجات اين ميراث با ارزش و جهانی پيشقدم شوند.

همچنين، اين «بنياد» و کميته ی وابسته به آن ـ «کميته ی نجات پاسارگاد» ـ اعلام می دارند که آمادگی دارند تا همه ی دادخواست ها و درخواست های سازمان ها، افراد و گروه هايي را که به اين مهم ياری برسانند در مراجع و رسانه های بين المللی منعکس سازند.

با آرزوی اين که سال نوی ايرانی، به عنوان سالی که در آن ملتی برای حفظ ميراث های فرهنگی و طبيعی خويش به پا خواسته است، در تاريخ سرزمين مان بدرخشد و اين نسل را در برابر نسل هایی که خواهند آمد و سند هويت شان را در همين ميراث ها جستجو خواهند کرد سرفراز سازد.

با مهر و احترام

شکوه ميرزادگی

مسئول امور اجرايي بنياد ميراث پاسارگاد

20 فوريه 2009 (اسفند 1387ـ  2547 پاسارگاد)           

The New Iranian Year is declared by

The Pasargad Heritage Foundation,

As “The Year of Isfahan’s Cultural and Natural Heritage”

On the advent of a new spring and the Iranian Nowruz (New Year), Pasargad Heritage Foundation is declaring the Iranian year of 1388 (2548) as “The Year of Isfahan’s Cultural and Natural Heritage” in an effort to seek the attention of Iranians and all the friends of World Cultures to the plight of a historical city that is known as “Half-of-the world.”

Unfortunately, during the recent years, and especially during the present Iranian year that is coming to its end, in addition to all the intentional and unintentional neglect of the irresponsible Islamic authorities towards the totality of Iranian cultural and natural heritage, the dark shadow of destruction has fallen upon the beautiful city of unique bridges and turquoise domes. All reports are telling us that the heritage of this city, part of which is actually considered as World Heritage, is on the verge of destruction. This is a major irreparable catastrophe that cannot be ignored by the civilized mankind.

We have to bear in mind that the progressive man of today has recognized that one would not be considered a human who has emerged from the wild and has surpassed the darkness of the middle ages if he/she does not see such valuable human gains as the differentiating criteria of him/her from our early ancestors.

From freedom, peace, and human rights to man’s struggle against race, religious and sexual discrimination, poverty, and injustice, to his/her endeavors for the preservation of cultural and natural heritage, all are considered as man’s proud gains during a long history of evolution. Although the contemporary man is proud of his/her technological advancements, he/she has realized that such gains would not reflect his great elevation if they are not seen on the background of human cultural values and their inter-exchange.

It is upon such understanding that the cultural, historical and natural heritage of all human societies are considered as the sources of such values that are worthy of preservation by every civilized human-being.

Based upon such evidence, and to welcome the arrival of the Iranian New Year - this beautiful and brilliant symbol of Iranian cultural values - Pasargad Heritage Foundation would like to take the opportunity to ask for the attention of everyone to the dire necessity of getting involved in the preservation of the beautiful Isfahan’s heritage and by naming the solar year of 1388 as “The Year of Isfahan’s Cultural and Natural Heritage,” it hopes that this focused attention would persist all through this year. PHF invites everyone to use all their available means to spread the word and mobilize others to get involved in the struggle to save Isfahan.

At the same time, both PHF and its Committee to Save Pasargad are ready to channel all demands and petitions to the proper International organizations.

We wish that the New Iranian Year would prove to be a year that witnesses the national mobilization of an ancient nation to preserve its cultural and natural heritage and identity, making the present generation a proud one on the annals of history and in the eyes of the generations to come.

With utmost esteem and love

Shokooh Mirzadegi

The Executive Director of PHF

February 20^th, 2009