کاهگل

kah-gel — Sun, 25 Oct 2009 17:33:05 GMT

برایت دعا می کنم که خدا از تو بگیرد هر آنچه را که خدا را از تو می گیرد.

(دکتر شریعتی)

15 مهر

kah-gel — Wed, 07 Oct 2009 17:51:53 GMT

آب را گل نكنيم:
در فرودست انگار، كفتري مي‌خورد آب.
يا كه در بيشه دور، سيره‌يي پر مي‌شويد.
يا در آبادي، كوزه‌يي پر مي‌گردد.

آب را گل نكنيم:
شايد اين آب روان، مي‌رود پاي سپيداري، تا فرو شويد اندوه دلي.
دست درويشي شايد، نان خشكيده فرو برده در آب.

زن زيبايي آمد لب رود،
آب را گل نكنيم:
روي زيبا دو برابر شده است.

چه گوارا اين آب!
چه زلال اين رود!
مردم بالادست، چه صفايي دارند!
چشمه‌هاشان جوشان، گاوهاشان شيرافشان باد!
من نديدم دهشان،
بي‌گمان پاي چپرهاشان جا پاي خداست.
ماهتاب آن‌جا، مي‌كند روشن پهناي كلام.
بي‌گمان در ده بالادست، چينه‌ها كوتاه است.
مردمش مي‌دانند، كه شقاق چه گلي است.
بي‌گمان آن‌جا آبي، آبي است.
غنچه‌يي مي‌شكفد، اهل ده باخبرند.
چه دهي بايد باشد!
كوچه باغش پر موسيقي باد!
مردمان سر رود، آب را مي‌فهمند.
گل نكردندش، ما نيز
آب را گل نكنيم.

هر كجا هستم باشم

آسمان مال من است

اصفهان دیگر اصفهان نیست...!

kah-gel — Tue, 11 Aug 2009 09:56:18 GMT

پل خواجو، پله‌پله تا وصله ناجور

گزارشي از مرمت غيركارشناسانه يكي از شاهكارهاي معماري جهان

در فهرستي جهاني كه اسامي ارزنده‌ترين و درخشان‌ترين شاهكارهاي معماري و حجاري جهان را به فهرست درآورده، پل خواجو در كنار آثاري چون ديوار بزرگ چين، مجسمه فرعون، ابوالهول، مجسمه آزادي، برج ايفل و ... مي‌درخشد. پل خواجو يك پل نيست! يك معماست... معمايي كه آدميان قرن بيست و يكمي از حل آن ناتوانند.

خواجو، معمايي است همچون ساير معماهاي شگفت‌انگيز اصفهان. همچون حمام شيخ بهايي كه آب مورد استفاده در آن تنها با يك شمع گرم مي‌شد! و كنجكاوان نادان براي حل معمايش خرابش كردند! اما هيچ‌گاه به راز آن پي نبردند...

خواجو معمايي است پنهان، پنهان همچون منارجنبان كه از لرزاندن يك مناره، كل بنا و مناره ديگر نيز به لرزه مي‌افتاد و باز كم‌خردان براي رازگشايي، يكي از مناره‌هايش را خراب كردند. بعد كه خردشان را بسي محدودتر از كشف رازش يافتند، باز آجرها را سر جا گذاشتند، اما مناره ديگر نمي‌جنبيد! و حالا منارجنبان لوچ شده است!! يكي از مناره‌هايش نمي‌جنبد، چون ساحت مقدسش به بي‌خردي آلوده شد.

چرا خواجو شگفت‌انگيز است؟!

حالا دست معماران و مهندسان عمران خيلي باز است. قبل از ساخت بنا به مدد انواع نرم‌افزارهاي سه‌بعدي ساز و شبيه‌ساز بنايي را كه قرار است احداث شود ترسيم مي‌كنند و حتي بارگذاري آن را نيز مي‌آزمايند، اما با قاطعيت مي‌گويم كه لشكري از آنها با همه نرم‌افزارهايشان هيچ‌گاه نخواهند توانست پل خواجوي ديگري بيافرينند. در خواجو حساب سنگريزه‌هاي زير پل هم شده است! نظمي عجيب در جزء جزء اجزاي آن مي‌درخشد، از نما گرفته تا استاتيك سازه‌... خواجو كلكسيوني از عجايب است... .

به خاطر شمع خواجويش

خواجو شگفت‌انگيز است به خاطر «شمع‌هايش!» در طبقه پايين پل در منتها‌اليه عرشه پل بايستيد و با زاويه 39 درجه نسبت به افق به تركيب طاق‌ها، نشيمنگاه‌ها و ديواره‌ها بنگريد. بناگاه از تركيب اين فضاي سه‌بعدي و از محل برخورد ديواره‌هاي پيشين و پسين شمعي سر بر مي‌آورد! شمعي كامل با اشك‌هايش! در واقع عابران و سياحان اگر در زاويه مذكور به دهانه‌هاي پل بنگرند شمع‌هاي منحصر به فردي تشخيص داده مي‌شود كه به گفته برخي استادان «شمع» بيانگر فلسفه خاصي در اين پل است كه در اين مقال نمي‌گنجد، اما آنچه عجيب مي‌نمايد، چگونگي محاسبه زواياي سه‌بعدي در ذهن خار‌ق‌العاده معمار صفوي است كه بي‌هيچ رايانه و نرم‌افزاري چگونه چنين شاهكاري آفريده؟!

به خاطر عقاب بال گشوده‌اش

حالا از آسمان به پل بنگريد، سوار بر هواپيما، بالگرد يا چيزي چون اين. بناي پل از بالا همچون عقابي است كه با تمام شكوه بال گشوده و برپهنه آبي زاينده‌رود پرواز مي‌كند. كنگره‌هاي طبقات مختلف پل بسان پرهاي عقاب مي‌ماند و برآمدگي‌هاي شاه‌نشين طبقه دوم پل همچون سر عقاب است. براستي معمار عهد صفوي چگونه حساب نگاه از آسمان را هم نگه داشته؟! و عجيب‌تر آن‌كه چنين پرسپكتيوي را چگونه در سر پرورانده؟!

به خاطر پايداري سازه‌اش

به گفته دكتر شاه‌كرمي از استادان برجسته دانشگاه اميركبير تهران، «پل خواجو شاهكار مهندسي دنياست»! حساب همه بارها، همه سربارها، همه ضربه‌ها و فشارها شده است. زير پل و در بستر رودخانه از گوي‌هاي سفالين استفاده شده كه با ساروج پر شده‌اند و علاوه بر آب‌بند كردن پي، بر پايداري سازه افزوده‌اند.

به خاطر سد بودنش

در زمان شاهان صفوي از پل خواجو به عنوان «سد» هم استفاده مي شده، اين‌گونه كه وقت جشن‌ها و پايكوبي مردم خوشبخت اصفهان، با تخته‌هايي چوبي آبراهه‌هاي زير پل و حتي دهانه‌هاي طبقه اول پل بسته مي‌شده و آب بالا و بالاتر مي‌آمده، تا آنجا كه زاينده‌رود به درياچه‌اي تبديل مي‌شده كه سطحش چونان آينه‌اي نورچرا‌غ‌هاي آويخته و آتشبازي‌ها را باز مي‌تابانده است و وزن عظيم آب بالادست پل را سازه، بي‌هيچ كمر خم كردني تاب مي‌آورده ... .

به خاطر شاهكارهاي معماري‌اش

در هر دو طبقه پل، موزه‌اي از انواع هنرهاي صفوي، به رايگان در پيش ديدگان رهگذران، جلوه دارد كه گنجينه‌اي از ناب‌ترين هنرهاي شناخته شده در جهان است! آميزه‌اي از رنگ و نقش. انواع كاشي‌ها، مقرنس‌ها، كنده‌كاري‌ها،‌ طاق‌ها، طاقچه‌ها و ... .

به خاطر آنچه در اينجا نمي‌گنجد

... و پل خواجو شگفت‌انگيز است به خاطر هزاران شگفتي ديگر كه در اين مقاله‌ جاي نمي‌گيرد و شگفت‌انگيز است به خاطر هزاران شگفتي ديگرش كه هنوز كشف نشده است.

پل خواجو را كه ساخت؟

پل خواجو يا پل شاهي به امر شاه‌عباس دوم در سال 1060 ه . ق روي ويرانه‌هاي پلي از دوره تيموري به‌صورت امروزي آن ساخته شده و سازنده آن ناشناس است. اگرچه گاهي و در برخي كتب از اسم بعضي اشخاص به عنوان معمار و سازنده پل نام برده مي‌شود، اما درباره سازنده آن اجماعي وجود ندارد.

به نظر مي‌رسد حتي قبل از اسلام نيز در اينجا پلي وجود داشته؛ چرا كه شاهراه اصفهان ‌شيراز از فراز اين پل مي‌گذشته است.

مولف تاريخ اصفهان و ري نوشته: «ريشه و اساسش (اساس پل خواجو)‌ قبل از عجم بوده و زمان تركمان‌هاي آق‌قويونلو تعمير شده و به عهد صفويه مرتبه بالا را طرح انداخته و بيگلربيگي صدر اصفهاني روي مرتبه فوقاني بالاخانه ساخته بود به نام خود كه در سال 1310 كسان ظل‌السلطان [حاكم جبار اصفهان] خراب كردند.»!

اگرچه در اين متن نويسنده معتقد است كه صفويه طبقه بالايي پل را ساخته‌اند، اما در بسياري از متون نوشته شده كه در زمان صفوي باقيمانده پل قديمي را كاملا خراب كرده و پل فعلي را بنا نهاده‌اند.

يك راز عجيب!

اگر به سنگ‌هاي طبقه پاييني پل نگاه كنيد، علامت‌هاي عجيبي را روي برخي از آنها مي‌بينيد كه به دست حجاراني كنده‌كاري شده است. درباره اين علائم حرف و حديث بسيار است. عده‌اي آن را علائمي مي‌دانند كه هر كدامش مخصوص يك سنگتراش عهد صفوي بود و به اين وسيله در پايان كار مشخص مي‌شده كه هر كس چند سنگ تراشيده و چقدر مزد مي‌گيرد؟ اما معدود افرادي از كارشناسان معتقدند اين علامت‌ها علائم حروف الفباي يوناني است! به اعتقاد ايشان در منطقه جي اصفهان ويرانه‌هايي از كاخ‌هاي دوران ساساني باقي‌مانده بوده كه سنگتراشان آن (برخي از آنها)‌ يوناني بوده‌اند و در عهد صفوي در ساخت پل خواجو از سنگ‌هاي آن بناهاي قديمي استفاده شده است. به هر حال سنگ‌هاي عجيب علامت‌دار خواجو همچنان يك معماست...

ايران، سال 1388، اصفهان

تمام آنچه درباره خواجو گفته شد، براي آن بود كه مخاطبان پي به اندكي از ويژگي‌هاي منحصر به فرد اين شاهكار معماري و مهندسي ببرند، اگرچه قلم از بيان همه گفتني‌ها قاصر است، اما اينك حدود يك ماه است كه سازمان ميراث فرهنگي استان اصفهان اقدام به مرمت اين اثرتاريخي كرده‌اند و همين مرمت سبب جنجال‌هاي فراوان رسانه‌اي در داخل و خارج كشور شده است.

بيشتر كارشناسان باتجربه، روزنامه‌نگاران و رسانه‌ها، مرمت پل‌خواجو را غير اصولي دانستند. مردم نگران به پل مي‌نگريستند و با تعجب مي‌گفتند: «اينها چه مي‌كنند؟» تب ماجرا بالا گرفت. پل خواجو به يك بمب رسانه‌اي تبديل شد.

احمد امين‌پور رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان اصفهان در موضعي عجيب در كنفرانس مطبوعاتي خود گفت: پيمانكاران و افرادي كه از اين سازمان اخراج شده‌‌اند، به طور دائم در حال جوسازي در مورد اقدامات اين سازمان هستند. او خبرنگاران را تهديد به شكايت كرد و گفت: اگر انتقادي غيرمنطقي صورت گيرد شكايت مي‌كنيم.

به زعم او اين خط و نشان كشيدن مي‌توانست از حجم انتقادات بكاهد، اما در كمال تعجب خبرنگاران و فعالان مطبوعات اصفهان بيانيه‌اي صادر كردند كه به امضاي حدود 50 نفر رسيد و چنين تعداد امضايي در تاريخ بيانيه‌هاي استان اصفهان بي‌سابقه بود. آنها امين‌پور و سازمانش را به باد انتقاد گرفتند و يك قدم جلوتر آمدند...

آنها در پل خواجو چه كردند؟!

مجدالدين رحيمي، كارشناس ميراث فرهنگي به خبرگزاري مهر مي‌گويد: با توجه به روند به اصطلاح مرمتي كه در پل خواجوي اصفهان صورت گرفته اين اثر ارزش تاريخي خود را از دست داده است.

او با اشاره به اين كه بخش‌هاي زيادي از پل به دليل رعايت نشدن قانون و بي‌بندوباري مسوولان از بين رفته، تاكيد مي‌كند: مرمت پل خواجوي اصفهان نيز به دليل مرمت غير اصولي و متوليان زياد دچار اين مشكل شده به طوري كه به جاي سازمان ميراث فرهنگي از سوي سازمان نوسازي شهرداري بهسازي شده است!

پيش از اين حسن كامران نماينده مردم اصفهان در مجلس شوراي اسلامي عنوان كرده بود كه در اصفهان تاكنون هيچ‌گاه سازمان ميراث فرهنگي شانس نداشته و از وجود مديريت توانا و شايسته محروم بوده است و طي اين سال‌ها از مديريت ميراث فرهنگي در اصفهان ضمن اين كه اقدام جدي و خاصي شاهد نبوده‌ايم، شاهد تخريب آثار مهمي چون پل خواجو نيز هستيم.

به جمله آخر كامران دقت كنيد: «شاهد تخريب آثار مهمي چون پل‌خواجو نيز هستيم.» اين جمله نشان مي‌‌دهد كه او از تخريب پاره‌اي ديگر از بناهاي نصف جهان نيز متاسف است. شايد سواي مرمت‌هاي غيراصولي در اين شهر، او از پروژه نابود‌كننده ميراث اصفهان يعني «مترو!» نيز شكايت دارد.

متروي اصفهان، ميراث ارزشمند جهان را كه در نصف جهان جاي داده شده هدف گرفته است. اما مافيايي پشت آن است كه نه به قانون پاسخگوست و نه به خبرنگاران! رئيس متروي اصفهان همه درها را به روي رسانه‌ها بسته و با حمايت‌هاي مسوولان استان بخصوص شهردار و رئيس شوراي شهر با فراغ خاطر تونل مترو را از زير آثار تاريخي مي‌گذراند. حتي به كارشناسان ميراث فرهنگي هم اجازه نزديك شدن به تونل‌هاي مترو داده نمي‌شود!

آن زير دستگاه‌هاي تي.بي‌.ام، آخرين ميراث برجاي مانده اصفهان را هم نابود مي‌كنند.

حسين حسيني‌پناه عضو انجمن موزه‌داران خصوصي اصفهان به فارس گفته: «وضعيت فعلي پل‌خواجو از متروي اصفهان سرچشمه مي‌گيرد. زيرا در حالي كه مسوولان قول دادند، مترو از زير چهارباغ و از نزديكي سي و سه‌پل عبور نخواهد كرد، اما به وعده خود پايبند نماندند و در اين زمينه هم هيچ اهميتي به نظر مردم داده نمي‌شود.» او ادامه مي‌دهد: «مرمت پل خواجو به اين شيوه ناديده گرفتن و محو تاريخ اين شهر است»!

چه كسي مي‌گويد مرمت پل خواجو غيراصولي است؟

هر روز و در روزنامه‌ها و خبرگزاري‌هاي مختلف از انواع طيف‌هاي فكري و سليقه‌اي، مرمت پل خواجو زير سوال مي‌رود، اما همچنان امين‌پور و معاونانش مي‌گويند مرغ يك پا دارد. آنها به جاي يك معذرت‌خواهي رسمي، منتقدان را تهديد به شكايت كرده‌اند!

دكتر شاه‌كرمي استاد دانشگاه اميركبير تهران و كسي كه سال‌هاي سال از عمر خود را روي معماري خواجو گذارده به خبرگزاري مهر مي‌گويد: «حتي يك سنگ هم نبايد از پل خواجو برداشته مي‌شد»! او كه در زمينه‌سازه و مهندسي يد طولايي دارد، خواجو را سازه‌اي يكپارچه مي‌بيند كه همه اجزاي آن بسان پازلي به هم مرتبطند. او با علم خود دريافته كه مرمت اثري همچون پل‌خواجو نياز به تحقيقات وسيع و دامنه‌‌دار دارد و برداشتن غيراصولي حتي يك سنگ مي‌تواند در كل سازه اثرگذار باشد؛ چيزي كه مسوولان ميراث اصفهان هنوز به طور كامل درك نكرده‌اند.

به دكتر قانعي از معماران برجسته ايران‌زمين و برنده جوايز فراوان معماري تلفن مي‌زنم. او هم شاكي است مي‌گويد: «عكس‌هاي عمليات مرمت را ديدم و افسوس خوردم! از شكسته شدن سنگ‌هاي صفوي از عمليات ماشين‌هاي سنگين و ... ما كه روي بحث‌هاي مرمت حساسيم فقط افسوس مي‌خوريم! ما متفق‌النظريم كه اين مرمت اصولي نيست.»

او از اشخاصي كه در اين مرمت سهيم‌اند شكايت دارد و از تعجيل سازمان در اين مرمت متعجب است.

به راستي چرا در حريم اين پل از ماشين‌هاي سنگين استفاده شد؟! جالب‌تر آن كه در عمليات حفاري پايين‌دست پل اتفاق جالبي افتاد!

ماجراي سنگ‌قبرها!

در جريان خاكبرداري از پايين‌دست پل و وقتي كه لودرها زمين را مي‌كندند، تعداد زيادي سنگ قبر بسيار نفيس و قديمي سر بر آورد، همراه تعداد زيادي تخته سنگ‌هاي حجاري شده با همان علائم عجيب و غريب حجاران!

اين كه اين سنگ‌ها اينجا چه مي‌كنند هنوز معماست، اما به گفته شاهدان در عمليات حفاري بسياري از اين سنگ‌قبرهاي نفيس با خطوط و تزيينات منحصربه‌فرد مي‌شكند و مسوولان موزه سنگ تخت فولاد اصفهان تنها سه، چهار تا از سنگ قبرهاي كمتر آسيب ديده را به موزه انتقال مي‌دهند و از سرنوشت ديگر سنگ قبرهاي آسيب‌ديده اظهار بي‌اطلاعي مي‌كنند.

همين كافي است تا بدانيد چرا دلسوزان پاي بر زمين مي‌كوبيدند كه ماشين‌هاي سنگين را خاموش كنيد، پل خواجو غول‌هاي آهنين را برنمي‌تابد... .

پلكان‌ها

اگرچه در مرمت رسم بر اين است كه گام به گام جلو بروند و مثلا در مرمت يك رديف پله، اول پله اولي مرمت ‌شود، بعد دومي و... اما در مرمت پل خواجو همه پله‌هاي پلكان‌ها مورد مرمت از جا خارج شد و اين هم صداي مردم و كارشناسان را درآورد. سپس با اين استدلال كه پاره‌اي از سنگ‌هاي پلكان‌ها يا متعلق به زمان صفوي نيستند و محصول نوسازي‌هاي سال‌هاي گذشته‌اند يا اگر هم متعلق به زمان صفوي هستند، عمر مفيدشان به سر آمده، خرد و دور ريخته شدند و به جاي آنها از سنگ‌هايي استفاده شد كه هيچ همخواني با پل نداشت و اين بار مسوولان ميراث اين گونه دسته گل جديد را توجيه كردند كه لازم است قطعه‌هاي مرمتي با ساير اجزاي پل تفاوت داشته باشد تا ناظران متوجه اصل نبودن آن شوند! با اين حساب و با يك حساب سرانگشتي، تا چند سال ديگر پل خواجو سازه‌اي بسيار زشت و وصله وصله‌اي خواهد بود، اما ماجرا كمي مشكوك به نظر مي‌رسد. در حفاظت و مرمت آثار تاريخي اصلي به نام «حفظ اصالت و سنديت طرح و ماده تشكيل‌دهنده اثر» وجود دارد. طبق اين اصل، تا حدامكان نه‌تنها بايد شكل و ساختار اصلي اثر حفظ شود و تغييري در آن به وجود نيايد، بلكه ماده ساختماني و سازنده آن نيز بايد حفظ شود و اين به آن دليل است كه ماده و مصالح سازنده اثر نيز داراي ارزش تاريخي و منتقل‌كننده اطلاعات و دانش ويژه دوران خود است.

از دكتر يقيني، يكي ديگر از كارشناسان زبده نصف جهان در اين باره مي‌پرسم. او معتقد است با برخي سنگ‌هاي پله‌ها را مي‌شد با وصالي و لقمه‌گذاري ترميم كرد و لازم نبود خرد شده و دور ريخته شوند. او به نكته بسيار ظريفي اشاره مي‌كند كه سنگ‌هاي استفاده شده در ساختن پل خواجو 2 دسته بوده كه حاصل تلاش 2‌‌دسته انسان متفاوت، يعني سنگتراش و معمار بوده است. پس برخي علامتدار است و برخي بي‌علامت. لذا وقتي ما در پله‌ها، سنگي را بدون علامت مي‌بينيم، چطور به خودمان اجازه مي‌دهيم بگوييم اين متعلق به زمان صفوي نيست و آن را نابود كنيم؟!

استدلال دكتر يقيني را به گونه ديگري هم مي‌شود مطرح كرد كه با استدلال ديگران درباره قدمت ساساني سنگ‌هاي علامت‌دار جور دربيايد. اين گونه كه ممكن است سنگ‌هاي صفوي بي‌علامت بوده‌اند و ميان آنها از سنگ‌هاي علامت‌دار زمان ساساني هم استفاده شده. در هر صورت اگر استدلال سومي همچون استدلال مسوولان ميراث فرهنگي اصفهان مبني بر اين كه اين سنگ‌ها هر چه بود عمر مفيدش به سر آمده بود و بايد خرد مي‌شد را بپذيريم پس با اين استدلال، بناهاي سنگي روم باستان و تخت‌جمشيد لازم مي‌نمود كه هزار باره نو شده باشد!

دكتر يقيني مي‌گويد: اين سنگ‌هاي جديد همخواني با پل ندارد؛ اين اشتباه است! حتي روي سنگ‌ها تيشه ماشيني گذاشته‌اند. در صورتي كه ما انواعي از تيشه‌هايي را داريم كه هر كدام مشخصه يك دوره و يك تفكر است. اين كه سنگ‌هاي صفوي، لبه‌هايش پخ خاصي دارد. از نظر معماري، زيبايي و شكوه خاصي را تداعي مي‌كند... او به طريقه ساختن ملات‌هاي جديد در عمليات مرمت و حتي كتابچه‌اي كه سازمان درباره مرمت پل خواجو چاپ كرده هم انتقاد دارد و همچون ديگر كارشناسان افسوس مي‌خورد... .

كنعاني، كارشناس مرمت به نكته جالبي اشاره مي‌كند: «تا زماني كه افراد مشغول در عمليات مرمت، مصالح، زمان‌بندي عمليات و روش‌هاي مورد استفاده شفافيت نداشته باشد، با چنين دردسرهايي روبه‌روييم. چرا آن گونه كه در سراسر دنيا مرسوم است، پيش از شروع مرمت، موارد مذكور را با رسانه‌ها و كارشناسان در ميان نگذاشتيم؟! چرا سود و زيان را در نظر نگرفتيم و با امكانات، بودجه و افرادي كه در اختيار داريم، زماني نامناسب براي مرمت را برگزيديم؟! يا بهتر بود پل به حال خود رها مي‌شد شايد كمتر آسيب مي‌ديد! پل خواجو نياز به بودجه‌اي ملي داشت....»

سخن آخر

از شمع بپرسيد حديث دل خواجو
جز شمع جگرسوز كه شد همدم خواجو

جام جم - یکشنبه ۱۹/۵/۸۸

آنفلوانزای خوکی...

kah-gel — Tue, 28 Jul 2009 17:34:18 GMT

سازمان بهداشت جهانی رسما اعلام کرد که همه‌گیری جهانی آنفلوانزای خوکی آغاز شده است. این، نخستین همه‌گیری جهانی در چهل سال اخیر است.

خانم مارگارت چن، دبیرکل سازمان بهداشت جهانی بالاخره اعلام کرد که بیماری آنفلوانزای نوع آ (اچ.1.ان.1) به مرحله همه‌گیری جهانی رسیده است. این‌که این اعلام رسمی تا چه اندازه بر اقدامات پیشگیرانه دولت‌ها تاثیر می‌گذارد، خیلی مهم نیست، چرا که بیشتر کشورهای جهان هفته‌ها است برای مقابله با این بیماری آماده شده‌اند. اکنون مهم‌ترین پرسش، این است که شیوع آنفلوانزای نوع آ تا چه اندازه می‌تواند خطرناک باشد.

آنفلوانزای خوکی چیست؟
نوع جدید آنفلوآنزای خوکی که در سال 1388 / ۲۰۰۹ در مکزیک و آمریکا کشف شد، ترکیبی از ویروس‌های آنفلوآنزای خوکی، انسانی و حاد پرندگان است. پیش از شیوع آنفلوآنزای خوکی در مکزیک، مواردی از ابتلای گسترده دامی و انسانی به این بیماری در آمریکا در سال 1355 / ۱۹۷۶ و در فیلیپین در سال 1386 / ۲۰۰۷ گزارش شده بود.

علائم آنفلوآنزای خوکی در میان انسان‌ها به آنفلوانزای انسانی یعنی تب، سرفه، گلودرد، سردرد، احساس سرما و خستگی شباهت دارد. برخی از افراد نیز پس از مبتلا شدن به این بیماری دچار اسهال و استفراغ می‌شوند. به علت این شباهت ها پزشکان قادر به تشخیص قطعی آنفلوانزای خوکی نیستند، و تشخیص قطعی آن فقط با انجام تست‌های حساس آزمایشگاهی ممکن است.

ویروس آنفلوانزای خوکی دقیقا مشابه آنفلوانزای معمولی سرایت می‌کند. شما ممکن است از طریق تماس با فرد آلوده و یا لمس سطوح و اشیایی که قبلا توسط این افراد لمس شده‌اند و سپس دست زدن به چشم و دهان و بینی خود به این بیماری مبتلا شوید. در یک فرد آلوده، انتشار این ویروس به محیط از یک روز قبل از شروع علائم بیماری آغاز می‌شود و تا یک هفته پس از ابتلا ادامه می یابد.

به جای ترسیدن چه کنیم؟
به جای این‌که از نام پرهراس این بیماری بترسید، موارد زیر را رعایت کنید.

• دستان خود را مرتب با آب و صابون بشویید، مخصوصا زمانی که عطسه یا سرفه می‌کنید و یا وقتی که از بیرون به خانه باز می‌گردید. و اگر آب و صابون در دسترس نیست، می‌توانید از ژل‌های تمیزکننده دست استفاده کنید.

• از تماس نزدیک با انسان‌هایی که آلوده‌اند، بپرهیزید.

• از دست زدن به اشیا و سطوحی که ممکن است آلوده باشند، مخصوصا در اماکن عمومی بپرهیزید.(مانند میز‌های کافی‌شاپ‌ها و رستوران‌ها، دستگیره درب وسائل حمل و نقل عمومی، نرده‌ها و ...)

• از دست زدن به دهان، بینی و چشمان خود بپرهیزید.

• در صورتی که خود مشکوک به ابتلا به آنفلوآنزا هستید، حتما هنگام عطسه و سرفه جلوی دهان و بینی خود را بگیرید. اگر دستمال به همراه ندارید، هنگام عطسه یا سرفه قسمت داخلی آرنج خود را در برابر دهان و بینی بگیرید تا دستانتان آلوده نشوند.

تا کنون شدت ابتلا به این بیماری در بسیاری از افراد، در حد خفیف و متوسط بوده است. بسیاری از افراد مبتلا به این بیماری بدون بستری شدن در بیمارستان و با دریافت داروهای ضد ویروس (Relenza) و (Tamiflu) بهبودی کامل یافته‌اند.

نکته مهم در مورد ترسی که این روزها نسبت به این ویروس وجود دارد این می باشد که شاید همه‌گیری جهانی این بیماری یا همان پاندمیک شدن (Pandemic) آن مترادف با مرگ‌ومیر فراوان است؛ در صورتی‌که چنین چیزی به هیچ عنوان صحیح نیست. البته ذکر این نکته نیز در مورد سرزمین خودمان نیز خالی از لطف نیست که هرچند در کشور ما خوک وجود ندارد، ولی باید وجود گراز را در ایران که از نظر ساختار سلولی و فیزیو آناتومیک بسیار شبیه به خوک است، مورد توجه قرار داد.

خبر آنلاين

سايه گرد و غبار بر آسمان اصفهان

kah-gel — Tue, 07 Jul 2009 18:09:18 GMT

از روز گذشته تاکنون گرد و غبار کشورهاي عربي در اصفهان نيز ايجاد مشکل کرده

تا حدي که اين امر به وضوح به چشم مي خورد و تنفس در هواي اصفهان را دچار مشکل کرده است

به گزارش مهر در اصفهان، گرد و غبار کشورهاي عربي عراق، عربستان و سوريه به اصفهان نيز رسيده و کودکان و سالخوردگان را براي تنفس دچار بحران کرده است که در اين راستا بسياري از کارشناسان پيشنهاد مي کنند که با ماسکهاي بهداشتي از منزل خارج شويم.

همچنين در اين خصوص مديرکل اداره محيط زيست استان اصفهان گفت: آلودگي هواي موجود در اصفهان از جبهه کشورهاي عربي عراق عربستان و سوريه وارد شده که بيشتر مناطق جنوب غرب و غرب کشور را در محاصره خود قرار داده است و در اين گرد و غبار با شدت کمتري از دوشنبه شب به اصفهان رسيده است و ذرات ميکرون هوا بالا رفته و خود را نشان داده است.

محمدرضا لاهيجان زاده همچنين در پاسخ به اين سئوال خبرنگار مهر که دستگاه هاي پايش هواي مستقر در سطح استان حاکي از وضعيت بحراني هوا در اصفهان است، گفت: اين دستگاه بر اساس شش شاخصه آلودگي هوا را نشان مي دهد و چنانچه يکي از اين شاخصه ها بالا برود نيز شاخص آلودگي هوا نيز بالا مي رود.

وي ادمه داد: در حال حاضر اينکه برخي از اين شاخصه ها در سطح بالايي قرار گرفته است حاکي از اين نيست که ميزان منواکسيد بالا رفته است.

لاهيجان زاده با اشاره به اينکه مردم در صورت امکان از منازل خود خارج نشوند و يا در صورت لزوم نيز از ماسکهاي بهداشتي استفاده کنند، خاطرنشان کرد: اين ماسک مي تواند اين گرد و غبار معلق را کنترل کند اما براي ديگر آلودگي هاي هوا آنچنان موثر نيست.

آلودگي پنج برابر حد استاندارد

همچنين در اين خصوص مديرکل حوادث غير مترقبه اصفهان نيز در اين خصوص گفت: بر اساس گزارشات رسيده ميزان آلودگي هوا در اصفهان پنج برابر حد استاندارد بوده که با توجه به اين امر نيازي به تعطيلي نيست.

منصور شيشه فروش ادامه داد: يکي از عوامل موثري که بر اين گرد و غبار تاثير بسزايي گذاشته و در نهايت سبب پررنگ شدن آن شده جو حاکم بر استان و خشک سالي موجود است که در نهايت وضعيت کنوني را تشديد مي کند.

وي اظهار داشت: تا کنون در خصوص آلودگي هواي موجود در اصفهان و گرد و غباري که بر آسمان اصفهان سايه افکنده چندين جلسه با مسئولان دستگاه هاي مربوطه تشکيل شده و بر اساس پيش بيني هاي هواشناسي اين وضعيت تا چهارشنبه هفته جاري ادامه دارد البته روند کاهش و نزولي به خود مي گيرد و انتظار مي رود تا در آخرين روزهاي هفته وضعيت بهتري بر اصفهان حاکم باشد.

شيشه فروش افزود: به کارخانجاتي که از سوخت مازوت استفاده مي کنند نيز پيشنهاد شده تا سوخت خود را کنترل کنند و سالخوردگان و کودکان نيز در صورت امکان از منازل خود خارج نشوند.

وي همچنين به کساني که فعاليت ساختماني انجام مي دهند توصيه کرد تا با توجه به اينکه اکنون گرد و غبار افزايش يافته در حد امکان از انجام اين فعاليتها جلوگيري کرده و به موتورسواران نيز توصيه کرد تا از کلاه ايمني استفاده کنند تا اين ذرات معلق آنان را دچار مشکل نکند.

kah-gel — Thu, 04 Jun 2009 16:13:18 GMT

kah-gel — Thu, 28 May 2009 09:55:18 GMT

دو قلاده پوزپلنگ آسيايي در پارك ملي توران سمنان مشاهده شد

kah-gel — Sun, 24 May 2009 17:54:10 GMT

مدير طرح حفاظت از يوزپلنگ آسيايي گفت: دو قلاده يوزپلنگ آسيايي توسط گروهي از دانشجويان در منطقه شخ اسب انداز پارك ملي توران استان سمنان مشاهده شده است.

عليرضا جورابچيان روز يكشنبه در گفت و گو با خبرنگار اجتماعي ايرنا افزود : اين دو قلاده يوزپلنگ جمعه گذشته - اول خرداد ماه - توسط گروهي از دانشجويان به سرپرستي اسماعيل كهرم در اين منطقه رويت شده است.

وي گفت: در دو ماه نخست سال جاري بالغ بر ‪ ۹‬قلاده يوزپلنگ آسيايي در منطقه پارك ملي توران استان سمنان مشاهده شده است.

جورابچيان با بيان اينكه اواخر سال گذشته برخي رسانه‌ها اخباري در خصوص از بين رفتن يوزپلنگ آسياي در منطقه توران منتشر كرده اند، تصريح كرد:
مشاهده اين تعداد يوزپلنگ آسيايي در اين منطقه در مقايسه با سال‌هاي گذشته قابل توجه است.

به گفته وي، همچنين در جريان بازديد اين گروه دانشجو، ‪ ۴۷‬راس گورخر نيز در اين منطقه مشاهده شده است.

نسل يوزپلنگ آسيايي در بيشتر كشورهاي منطقه از بين رفته و تاكنون وجود يوزپلنگ آسيايي در هيچ از كشورهاي آسيايي منطقه به تاييد مقامات مسوول نرسيده است، تاكنون وجود بيش از ‪۷۰‬قلاده يوزپلنگ آسيايي در مناطق مختلف حفاظت شده ايران به تاييد رسيده است.

منبع: ایرنا

كبوتر قاچاقچي به دام افتاد..!!

kah-gel — Wed, 15 Apr 2009 18:59:36 GMT

كبوتري كه در محوطه حياط زندان مركزي قزوين اقدام به انتقال مقاديري مواد مخدر مي‌كرد، به دام ماموران افتاد.!!

ادامه خبر را در وب سایت همشهری بخوانید.

پناهگاه حيات وحش موته - اصفهان

kah-gel — Sun, 05 Apr 2009 18:43:18 GMT

پناهگاه حيات وحش به محدوده‌اي از منابع طبيعي كشور اعم از جنگل، مرتع، محيط هاي آبي يا كوهستان اطلاق مي‌شود كه داراي زيستگاههاي طبيعي نمونه و شرايط اقليمي خاص براي جانوران وحشي بوده و به منظور حفظ و يا احياي اين زيستگاهها تحت حفاظت قرار مي‌گيرند.

از جمله قوانين زيست محيطي كه در اين مناطق اعمال مي‌شود:

قطع اشجار، بوته كني، زغال‌گيري، تجاوز و تخريب محيط زيست و بطوركلي هر عملي كه موجب از بين رفتن رستنيهاو تغيير زيست بوم شود ممنوع است.

تعليف دام فقط براساس مميزي مراتع و تعيين ظرفيت در اين منطقه با كنترل و نظارت مأمورين مجاز است.

شكار و صيد در اين مناطق فقط از طريق پروانه ويژه مجاز است.

استفاده از معادن فقط براساس موافقتنامه مورخ 1354 بين سازمان حفاظت محيط زيست و وزارت صنايع و معادن مجاز است.

تعليف دام در محدوده‌هاي امن طبق موافقتنامه مورخ 1362 بين سازمان حفاظت محيط زيست و سازمان جنگلها و مراتع ممنوع است.

بهره‌برداري از اين مناطق، نظير (جاده سازي، كانال كشي، احداث ساختمان، حفر چاه و ...) داراي ضوابط مشخصي نبوده و براساس ارزيابي اثرات توسعه صورت مي‌گيرد و تابعي از نظرات كارشناسي است.

موقعيت جغرافيايي پناهگاه حيات وحش موته:

اين منطقه بين عرضهاي جغرافيايي ً20 و 33 تا ً55 و 33 شمالي و طولهاي جغرافيايي ً30 و 50 تا ً10 و 51 شرقي به مركزيت روستاي موته در 270 كيلومتري جنوب تهران قرار دارد، به طوري كه جاده اصفهان ـ تهران از شرق آن گذشته و شهر ميمه در 45 كيلومتري جنوب غربي آن واقع است.

تـاريـخـچـه:

پس از تشكيل كانون شكار ايران در سال 1343، محدوده‌اي با وسعت 343940 هكتار شامل دشتها، ارتفاعات و مراتع، واقع در حوزه استحفاظي استانهاي اصفهان و مركزي به عنوان منطقه حفاظت شده موته انتخاب و در سال 1346 با تشكيل سازمان شكارباني و نظارت بر صيد، به تصويب شوراي عالي شكارباني و نظارت بر صيد آن زمان رسيد. در سالهاي پس از پيروزي انقلاب، سازمان حفاظت محيط زيست تغييراتي در حد و حدود منطقه داد و در تاريخ 21/6/61 با مساحت حدود 220000 هكتار به منطقه حفاظت شده تبديل گشت و سرانجام براساس مصوبه مورخ 7/12/69 شوراي عالي محيط زيست با همين وسعت به پناهگاه حيات وحش ارتقاي سطح يافت.

در هر پناهگاه حيات وحش، به منظور احياي وضعيت طبيعي اين مناطق 25 درصد از مساحت آن توسط سازمان حفاظت محيط زيست به عنوان محدوده امن تعيين و اعلام مي‌گردد. در اين محدوده‌ها ورود و چراي دام اهلي ممنوع است، ضمناً ورود اشخاص و ايجاد هرگونه تأسيسات بدون اخذ مجوز رسمي از سازمان حفاظت محيط زيست ممنوع خواهد بود. با توجه با توافقنامه‌ها و نقطه نظرات كارشناسي با رعايت مسائل اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي مناطقي را در محلهاي معروف به شور رباط ترك، شور آب باريك و سي كلفتي بدين منظور در نظر گرفته كه جمعاً در حدود 37000 هكتار از كل اراضي پناهگاه بوده و قابل توسعه و افزايش تا سطح حدود 44000 هكتار مي‌باشد.

توپوگرافي منطقه:

محدوده پناهگاه حيات و حش موته از دو بخش دشتي و كوهستاني تشكيل شده كه بلندترين ارتفاع آن از سطح دريا در حدود 3000 متر و حداقل ارتفاع در اين منطقه 1900 متر مي‌باشد. ارتفاعات موته شامل دو رشته كوه است و فاصله بين اين دو رشته كوهها را دشتهاي جلگه‌اي و شوره‌زار تشكيل مي‌دهد.

خصوصيات آب و هوايي:

اين منطقه در تقسيمات آب و هوايي از آب و هواي نيمه باراني و سرد تبعيت دارد. حداكثر بارندگي در سال 350 ميليمتر و بيشترين بارندگي در فصل زمستان و بهار مي‌باشد. درجه حرارت متوسط در دشتهاي اين منطقه 4/39 درجه سانتيگراد در تابستان و در سردترين ماههاي سال به 5/11 تا 5 درجه زير صفر مي‌رسد.

منابع آبي:

بيش از 250 منبع آبي اعم از چاه قديمي، قنات و چشمه دائمي در موته وجود دارد كه بيش از 150واحد از اين منابع را چشمه‌ها تشكيل مي‌دهد از قبيل: چشمه سنجده، دستار، بيد، دربند، شور، آب باريك، چشمه‌نيا، قلعه‌سياه، ريز آب، جاجرمي، قيقوجه، گزرتو، گل‌بيدك، رزبيده، دمه، سيكلفتي، مرواريد و ... . براي تأمين آب مورد نياز وحوش در مناطق امن اقدام به ساخت آبشخورهاي دست ساز در نقاط حساس اكولوژيك گرديده كه منابع آبي آن چشمه‌ها و چاههاي قديمي است، كه آب به وسيله لوله يا نصب تلمبه بادي به آنها هدايت مي‌شود.

حيات وحش جانوري:

اين منطقه بهترين زيستگاه آهو در ايران است كه براي رشد، تكثير و جلوگيري از انقراض آهوها اختصاص يافته‌ است. شرايط مساعد زيستي براي اين گونه پستاندار در دشتها و شوره‌زارهاي منطقه توأم با حفاظت، ادامه زندگي را براي اين حيوان زيبا هموار ساخته و به عنوان گونه جانوري شاخص منطقه از آن ياد مي‌شود. وجود تپه ماهورها، تل‌ها و دشتهاي كوهستاني در موته امكان زندگي را براي گونه قوچ و ميش و صخره‌ها و ارتفاعات صعب العبور، زيستگاه خوبي را براي ادامه حيات كل و بز پديد آورده است.

انواع زيادي از گونه‌هاي پرندگان بومي و غير بومي نيز در اين منطقه وجود دارد از قبيل: كبك، تيهو، بلدرچين، هوبره و همچنين از خانواده‌هاي سار، كلاغ، سسك، دم جنبانك، عقاب، جغد، زنبورخوار، سهره و سارگپه نيز گونه‌هايي وجود دارد. در زمان مهاجرت، پرندگان مهاجر بسياري در اين منطقه خصوصاً اطراف رودخانه شور و گزستانها توقف نموده و در اين منطقه استراحت كوتاهي مي‌كنند.

از خزندگان و خانواده مارمولك‌ها مي‌توان خانواده‌هاي جكو، آگاما و لاسرتا را نام برد. از مارهاي سمي به مار جعفري، افعي، مار شاخ‌دار، از مارهاي نيمه سمي به تيرمار، افعي پلنگي، يله مار و از مارهاي غير سمي به تــوله مـار، مار قيطاني، مارگرگي و كورمار مي‌توان اشاره كرد.

پوشش گياهي:

بر اساس اطلاعات موجود در منطقه موته تا كنون بيش از 300 گونه گياهي مرتعي كه ارزش علوفه‌اي، دارويي و صنعتي دارند شناسايي شده است. از نظر تيپ گياهي قسمت اعظم پناهگاه حيات وحش موته مخصوصاً صافيها، تپه ماهورها و مناطق جلگه‌اي را جامعه درمنه و گون تشكيل مي‌دهد كه در فضاي بين آنها گياهان شور پسند و همچنين گياهان خوش خوراك و ديگر نيز رويش دارند.

از درختان و درختچه‌هاي اين منطقه مي‌توان بادامك، بنه، تنگرس، قيچ، گز و انجير را نام‌برد و از بوته‌هاي شاخص مي‌توان به درمنه، جاز، انواع گون‌ها، فرفيون، كلاه ميرحسن و ريش بز اشاره كرد.

مشكلات و تعارضهاي موجود:

ـ وجود معادن در منطقه و تخريب‌هاي ناشي از فعاليت آنها.

ـ وجود جاده‌هاي اصلي بين شهري (جاده گلپايگان و جاده اصفهان ـ تهران) و جاده‌هاي روستايي در منطقه كه موجب تردد وسايل نقليه و اثرات منفي در آرامش وحوش مي‌شود.

ـ تعليف غير مجاز دامها و واگذاري قسمتي از عرصه‌هاي طبيعي منطقه و تبديل آن به اراضي كشاورزي از طريق هيئت واگذاري زمين و تحميل آنها به منطقه.

ـ شكار غير مجاز

منبع: اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان